Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, ngày càng nhiều cặp vợ chồng có yếu tố nước ngoài: một bên đang sinh sống, làm việc ở nước ngoài hoặc cả hai cùng định cư ở nước ngoài. Khi hôn nhân rạn nứt, câu hỏi được đặt ra nhiều nhất là: Đang ở nước ngoài có ly hôn được không?
Liệu có bắt buộc phải về Việt Nam? Có thể ủy quyền cho người khác làm thủ tục không? Thời gian giải quyết bao lâu?
Bài viết dưới đây, Tư Vấn Luật Huy Hoàng sẽ phân tích đầy đủ, chi tiết và cập nhật theo quy định pháp luật hiện hành.
Đang ở nước ngoài có ly hôn được không?
Câu trả lời: CÓ.
Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 và Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, công dân Việt Nam đang ở nước ngoài vẫn có quyền yêu cầu ly hôn tại Tòa án Việt Nam nếu thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án Việt Nam.
Ly hôn có yếu tố nước ngoài bao gồm các trường hợp:
- Một bên là người Việt Nam đang cư trú ở nước ngoài.
- Một bên là người nước ngoài.
- Cả hai là người Việt Nam nhưng đang định cư ở nước ngoài.
- Tài sản chung ở nước ngoài.
Như vậy, việc đang ở nước ngoài không làm mất quyền yêu cầu ly hôn.
Những trường hợp phổ biến khi ly hôn có yếu tố nước ngoài
Vợ ở Việt Nam – Chồng ở nước ngoài (hoặc ngược lại)
Đây là trường hợp phổ biến nhất. Khi một bên không về Việt Nam được, việc ly hôn sẽ được giải quyết theo thủ tục ly hôn có yếu tố nước ngoài.
Cả hai vợ chồng đang ở nước ngoài
Nếu cả hai là công dân Việt Nam nhưng đang định cư ở nước ngoài, vẫn có thể:
- Ly hôn tại cơ quan có thẩm quyền của nước sở tại; hoặc
- Ly hôn tại Tòa án Việt Nam nếu đáp ứng điều kiện về thẩm quyền.
Ly hôn với người nước ngoài
Theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, ly hôn giữa công dân Việt Nam và người nước ngoài được giải quyết tại Tòa án Việt Nam nếu:
- Một trong hai bên cư trú tại Việt Nam;
- Hoặc việc ly hôn liên quan đến quyền, nghĩa vụ tại Việt Nam.
Có bắt buộc phải về Việt Nam để ly hôn không?
Không bắt buộc trong mọi trường hợp.
Tùy tình huống, người đang ở nước ngoài có thể:
- Làm đơn xin xét xử vắng mặt;
- Ủy quyền cho luật sư tham gia tố tụng;
- Gửi hồ sơ qua đường bưu điện;
- Thực hiện thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự giấy tờ.
Tuy nhiên, nếu vụ việc phức tạp (tranh chấp tài sản lớn, quyền nuôi con), Tòa án có thể yêu cầu có mặt trực tiếp.
Thẩm quyền giải quyết ly hôn khi một bên ở nước ngoài
Theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015:
- Thẩm quyền thuộc Tòa án nhân dân cấp tỉnh (không phải cấp huyện).
- Tòa nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc có thẩm quyền giải quyết.
Ví dụ:
- Nếu chồng ở Mỹ, vợ ở Hà Nội → TAND cấp tỉnh nơi vợ cư trú sẽ giải quyết.
- Nếu không rõ địa chỉ của bị đơn ở nước ngoài → cần thực hiện thủ tục niêm yết và xác minh.
Hồ sơ ly hôn khi đang ở nước ngoài gồm những gì?
Hồ sơ cơ bản:
- Đơn xin ly hôn (đơn phương hoặc thuận tình)
- Bản chính Giấy đăng ký kết hôn
- CMND/CCCD hoặc hộ chiếu
- Giấy khai sinh con (nếu có)
- Tài liệu về tài sản chung (nếu tranh chấp)
Lưu ý quan trọng:
- Giấy tờ lập ở nước ngoài phải được hợp pháp hóa lãnh sự.
- Phải dịch sang tiếng Việt và công chứng theo quy định.
Ly hôn đơn phương khi vợ/chồng ở nước ngoài
Nếu một bên không đồng ý ly hôn hoặc không hợp tác, bên còn lại có quyền đơn phương ly hôn theo Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.
Tòa án sẽ:
- Tống đạt giấy tờ ra nước ngoài;
- Thực hiện ủy thác tư pháp;
- Giải quyết vắng mặt nếu bị đơn cố tình không hợp tác.
Thời gian giải quyết thường kéo dài hơn so với ly hôn trong nước, có thể từ 8 – 18 tháng tùy từng quốc gia.
Thuận tình ly hôn khi một bên ở nước ngoài
Nếu hai bên đồng thuận:
- Có thể ký đơn thuận tình ly hôn.
- Người ở nước ngoài ký tại Đại sứ quán/Lãnh sự quán Việt Nam.
- Gửi hồ sơ về Việt Nam để Tòa án giải quyết.
Thuận tình ly hôn thường nhanh hơn, trung bình 3 – 6 tháng.
Vấn đề quyền nuôi con khi một bên ở nước ngoài
Tòa án sẽ căn cứ vào lợi ích tốt nhất của trẻ.
Các yếu tố xem xét gồm:
- Điều kiện kinh tế
- Môi trường sống
- Thời gian chăm sóc
- Khả năng đảm bảo việc học tập, phát triển
Việc một bên ở nước ngoài không đồng nghĩa mất quyền nuôi con, nhưng nếu không có điều kiện trực tiếp chăm sóc, khả năng được giao nuôi con sẽ thấp hơn.
Chia tài sản khi tài sản ở nước ngoài
Theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
- Tài sản chung được chia theo nguyên tắc chia đôi có tính đến yếu tố lỗi.
- Tài sản ở nước ngoài có thể được giải quyết theo pháp luật nơi có tài sản.
Trong nhiều trường hợp, Tòa án Việt Nam chỉ giải quyết phần tài sản tại Việt Nam, còn tài sản ở nước ngoài cần thực hiện thủ tục riêng.
Không biết địa chỉ vợ/chồng ở nước ngoài có ly hôn được không?
Đây là tình huống khá phổ biến.
Nếu không biết địa chỉ cụ thể:
- Phải xác minh qua cơ quan chức năng.
- Thực hiện niêm yết công khai.
- Sau thời hạn luật định, Tòa án vẫn có thể xét xử vắng mặt.
Tuy nhiên, thời gian giải quyết sẽ kéo dài.
Thời gian giải quyết ly hôn khi một bên ở nước ngoài
Thời gian phụ thuộc vào:
- Có thuận tình hay không
- Có tranh chấp tài sản không
- Có xác minh địa chỉ nước ngoài không
- Có ủy thác tư pháp không
Trung bình:
- Thuận tình: 3 – 6 tháng
- Đơn phương: 8 – 18 tháng
Vậy, đang ở nước ngoài có ly hôn được không?
Câu trả lời là HOÀN TOÀN CÓ. Tuy nhiên, thủ tục sẽ phức tạp hơn do có yếu tố nước ngoài, liên quan đến ủy thác tư pháp, hợp pháp hóa lãnh sự và xác minh cư trú.
Để tránh kéo dài thời gian, sai sót hồ sơ hoặc ảnh hưởng quyền lợi về tài sản, quyền nuôi con, bạn nên tham khảo ý kiến luật sư trước khi thực hiện.
Nếu bạn đang ở nước ngoài hoặc có vợ/chồng ở nước ngoài và muốn ly hôn, hãy liên hệ ngay với Tư Vấn Luật Huy Hoàng để được hỗ trợ chuyên sâu, bảo mật và đúng quy định pháp luật.
Chuyên tư vấn – giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài
Hỗ trợ thủ tục nhanh chóng, đúng luật, bảo vệ tối đa quyền lợi khách hàng trên toàn quốc.
