Hành vi đánh nhau gây thương tích là một hành vi vi phạm pháp luật tại Việt Nam và có thể dẫn đến truy cứu trách nhiệm hình sự tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của hậu quả, cụ thể là tỷ lệ thương tật gây ra. Dưới đây là thông tin chi tiết về các trường hợp có thể bị khởi tố hình sự khi đánh nhau, dựa trên quy định pháp luật hiện hành tại Việt Nam (tính đến tháng 7/2025).
Quy định về truy cứu trách nhiệm hình sự
Theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), hành vi đánh nhau gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe của người khác được quy định tại Điều 134 – Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác. Mức độ thương tật là yếu tố chính quyết định việc có bị khởi tố hình sự hay không:
- Tỷ lệ thương tật từ 11% trở lên:
- Nếu hành vi đánh nhau gây ra tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% trở lên (do cơ quan y tế có thẩm quyền giám định), người vi phạm có thể bị khởi tố hình sự, trừ trường hợp có tình tiết giảm nhẹ đặc biệt (ví dụ, nạn nhân tự nguyện hòa giải hoặc rút đơn).
- Mức phạt có thể là cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
- Tỷ lệ thương tật dưới 11% nhưng có tình tiết tăng nặng:
- Nếu hành vi đánh nhau gây thương tật dưới 11% nhưng có sử dụng hung khí nguy hiểm (như dao, gậy, gạch đá, v.v.), hoặc hành vi mang tính chất côn đồ, hoặc gây hậu quả nghiêm trọng khác (như ảnh hưởng đến nhiều người, gây rối trật tự công cộng), thì người vi phạm vẫn có thể bị khởi tố hình sự.
- Tỷ lệ thương tật từ 31% trở lên:
- Nếu tỷ lệ thương tật từ 31% đến 60%, mức phạt có thể lên đến 5 năm tù.
- Nếu tỷ lệ thương tật từ 61% trở lên hoặc dẫn đến tử vong, mức phạt có thể lên đến 7 năm tù hoặc cao hơn, tùy thuộc vào tình tiết cụ thể.
- Hậu quả đặc biệt nghiêm trọng:
- Nếu hành vi đánh nhau gây chết người hoặc tàn tật vĩnh viễn, người vi phạm có thể bị phạt tù từ 5 năm đến 20 năm, thậm chí tù chung thân trong các trường hợp đặc biệt nghiêm trọng.
Xử phạt hành chính trong trường hợp không bị khởi tố
Nếu hành vi đánh nhau gây thương tật dưới 11% và không có tình tiết tăng nặng, người vi phạm thường chỉ bị xử phạt hành chính theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Cụ thể:
- Hành vi gây rối trật tự công cộng: Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng (theo Khoản 2, Điều 7).
- Hành vi xâm phạm sức khỏe người khác: Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng (theo Khoản 3, Điều 7).
Ngoài ra, người vi phạm có thể phải bồi thường thiệt hại dân sự (nếu có) theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc khởi tố
Ngoài tỷ lệ thương tật, quyết định khởi tố hình sự còn phụ thuộc vào các yếu tố sau:
- Tính chất hành vi: Sử dụng hung khí nguy hiểm, hành vi có tổ chức, hoặc hành vi mang tính chất côn đồ sẽ làm tăng khả năng bị khởi tố.
- Nhân thân người vi phạm: Nếu người vi phạm có tiền án, tiền sự hoặc tái phạm, khả năng bị khởi tố sẽ cao hơn.
- Tình tiết tăng nặng: Ví dụ, gây thương tích cho trẻ em, phụ nữ mang thai, người già, hoặc gây hậu quả nghiêm trọng đến trật tự xã hội.
- Tình tiết giảm nhẹ: Nếu người vi phạm tự nguyện bồi thường thiệt hại, hòa giải với nạn nhân, hoặc nạn nhân rút đơn yêu cầu khởi tố, vụ việc có thể không bị truy cứu hình sự (trừ trường hợp đặc biệt nghiêm trọng).
Quy trình giám định tỷ lệ thương tật
Tỷ lệ thương tật được xác định thông qua giám định y khoa bởi các cơ quan có thẩm quyền, chẳng hạn như Trung tâm Giám định y khoa hoặc Bệnh viện được chỉ định. Quy trình này thường được thực hiện sau khi cơ quan công an thụ lý vụ việc. Kết quả giám định là căn cứ quan trọng để xác định hành vi có đủ yếu tố cấu thành tội phạm hay không.
Lời khuyên
- Tránh xung đột bạo lực: Đánh nhau không chỉ gây tổn hại về thể chất mà còn dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Hãy giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại hoặc nhờ cơ quan chức năng hỗ trợ.
- Hiểu rõ quyền và nghĩa vụ: Nếu bạn hoặc người thân liên quan đến vụ việc đánh nhau, hãy tìm hiểu kỹ quy định pháp luật hoặc tham khảo ý kiến luật sư để bảo vệ quyền lợi của mình.
- Hợp tác với cơ quan chức năng: Nếu bị yêu cầu giám định thương tật hoặc điều tra, hãy cung cấp thông tin trung thực và hợp tác đầy đủ để tránh tình trạng bị xử lý nghiêm khắc hơn.
Hành vi đánh nhau gây thương tích từ 11% trở lên hoặc có tình tiết tăng nặng thường sẽ bị khởi tố hình sự theo quy định pháp luật. Để tránh những rủi ro pháp lý, hãy luôn giữ bình tĩnh và hành xử đúng mực trong mọi tình huống.
Lưu ý: Các quy định nêu trên dựa trên pháp luật Việt Nam hiện hành tính đến tháng 7/2025. Để đảm bảo thông tin chính xác, bạn nên tham khảo văn bản pháp luật hoặc liên hệ cơ quan chức năng, luật sư để được tư vấn cụ thể.
