Trong xã hội hiện nay, việc vay mượn tiền diễn ra thường xuyên, từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng. Một câu hỏi được nhiều người quan tâm là: Nợ 5 triệu có bị truy tố không? Đặc biệt là trong các trường hợp bên vay không có khả năng trả hoặc cố tình chây ì, trốn tránh nghĩa vụ. Hãy cùng Tư Vấn Luật Huy Hoàng tìm hiểu rõ hơn dưới góc độ pháp lý.
Nợ 5 triệu đồng có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?
Theo quy định tại Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), hành vi vay tiền và không trả chỉ bị xử lý hình sự khi có dấu hiệu của hành vi chiếm đoạt tài sản như:
- Lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174): Dùng thủ đoạn gian dối để vay tiền rồi chiếm đoạt.
- Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (Điều 175): Vay tiền hợp pháp nhưng sau đó bỏ trốn, không trả, hoặc sử dụng tiền vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến mất khả năng thanh toán.
Về mức tiền để bị xử lý hình sự:
✅ Từ 2 triệu đồng trở lên, nếu hành vi có dấu hiệu chiếm đoạt, thì người vay có thể bị truy tố hình sự.
Vì vậy, nợ 5 triệu đồng và có dấu hiệu gian dối, bỏ trốn, cố tình chiếm đoạt, thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo luật.
🔍 Ví dụ dễ hiểu:
- Bạn vay 5 triệu đồng nhưng dùng giấy tờ giả, thông tin giả => Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
- Bạn vay 5 triệu rồi cố tình không trả, tắt máy, chuyển chỗ ở không báo => Có thể bị xem là lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.
Nợ 5 triệu không có hành vi gian dối thì bị xử lý thế nào?
Nếu bạn vay tiền hoàn toàn tự nguyện, có thỏa thuận rõ ràng, không gian dối, nhưng hiện tại chưa có khả năng trả nợ, thì đây là tranh chấp dân sự, không bị truy tố hình sự.
Trong trường hợp này, người cho vay có quyền:
- Khởi kiện ra tòa án nhân dân yêu cầu bạn trả nợ gốc và lãi (nếu có).
- Tòa án sẽ căn cứ vào giấy tờ vay tiền, chứng từ chuyển khoản, tin nhắn… để xét xử.
- Nếu có bản án mà bạn vẫn không thi hành, bên cho vay có thể yêu cầu thi hành án dân sự.
📌 Lưu ý: Khi có bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật, nếu người phải thi hành cố tình không thực hiện, có thể bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế hoặc xem xét xử lý hình sự nếu hành vi có dấu hiệu phạm tội.
Điều kiện để nợ tiền bị truy tố hình sự
Không phải cứ nợ tiền là bị công an mời làm việc hay bị truy tố. Tuy nhiên, bạn có thể bị khởi tố hình sự nếu:
| Hành vi phạm luật | Mức nợ từ | Điều luật áp dụng |
| Lừa đảo chiếm đoạt | 2 triệu đồng trở lên | Điều 174 BLHS |
| Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt | 2 triệu đồng trở lên | Điều 175 BLHS |
| Nợ dưới 2 triệu nhưng tái phạm, gây hậu quả nghiêm trọng | Không cần đủ 2 triệu | Điều 174 hoặc 175 BLHS |
Lời khuyên từ Tư Vấn Luật Huy Hoàng
✅ Đối với người cho vay tiền:
- Nên lập giấy vay rõ ràng, có chữ ký và giấy tờ tùy thân của người vay.
- Lưu giữ toàn bộ bằng chứng liên quan: tin nhắn, chuyển khoản, ghi âm.
- Nếu người vay không trả, hãy cân nhắc gửi văn bản đòi nợ, sau đó tiến hành khởi kiện ra tòa.
✅ Đối với người vay tiền:
- Không nên trốn tránh hoặc cắt liên lạc, điều này có thể khiến bạn rơi vào thế bất lợi.
- Nếu chưa có khả năng thanh toán, nên chủ động thỏa thuận với người cho vay, trình bày rõ tình hình.
- Luôn thể hiện thiện chí trả nợ, dù là trả dần.
Dịch vụ hỗ trợ của Luật Huy Hoàng
Tư Vấn Luật Huy Hoàng cung cấp các dịch vụ pháp lý liên quan đến tranh chấp vay mượn:
- Tư vấn khởi kiện đòi nợ dân sự, soạn đơn kiện.
- Đại diện khách hàng làm việc với tòa án, thi hành án.
- Tư vấn xử lý tình huống bị truy tố vì nợ tiền hoặc đang bị kiện đòi nợ.
- Hỗ trợ đàm phán, hòa giải nhằm tránh kiện tụng không cần thiết.
